Ooit was Geert Wilders, als woordvoerder sociale zekerheid van de VVD-fractie, een liberaal van het meer radicale soort. De verzorgingsstaat kon volgens de VVD-woordvoerder van destijds niet ver genoeg worden ingeperkt.

Die Wilders, uit de tijd van het tweede paarse kabinet, zou in de onderhandelingen over de bezuinigingen van het CDA/VVD-minderheidskabinet gauw klaar geweest zijn. Beide partijen zien in de sociale zekerheid één van de twee grote bezuinigingsmogelijkheden. De Wilders van tien jaar geleden had hooguit kunnen verzuchten waarom het inzicht zo laat kwam.

Maar hij is van mening veranderd. De Wilders van nu zal zich, als hij zich aan zijn verkiezingsprogramma houdt, juist verzetten tegen radicale hervorming van de sociale zekerheid, zoals de WW.

Wilders was gisteren één van de drie onderhandelaars die begonnen aan het opstellen van een regeerakkoord. Zijn PVV zal niet deelnemen aan het kabinet, maar het vanuit de Kamer steunen. Inhoudelijk onderhandelt Wilders wel mee over het regeerakkoord van VVD en CDA. Zijn handtekening staat al onder het principeakkoord van de informele verkenningen, waarin wordt gemeld dat een volgend kabinet 18 miljard euro zal bezuinigen.

In de onderhandelingen zal nu blijken of Wilders’ opschuiven naar links als het om de verzorgingsstaat gaat een principekwestie was, dan wel een zaak van slimme marketing. Zijn achterban bestaat nu eenmaal niet uit, zoals hij, klassieke liberalen. Zij stemden ooit PvdA, in een recenter verleden wellicht SP of CDA en zien alle ontwikkelingen in de moderne samenleving gauw als bedreiging van verworvenheden.

Een indicatie dat Wilders het niet zo veel opheeft met de verzorgingsstaat leverde de PVV-leider onmiddellijk na de verkiezingen. Toen zei hij dat handhaving van de AOW-gerechtigde leeftijd op 65 toch minder belangrijk was dan de PVV voor de stembusgang wilde doen geloven.

De komende weken zullen laten zien of deze concessie een uitzondering was, of de regel wordt.

De twee gesprekspartners van Wilders, Verhagen (CDA) en Rutte (VVD), hadden beiden voor meer dan zes miljard euro aan bezuinigingen op de sociale zekerheid in hun verkiezingsprogramma staan. De VVD spande de kroon met ruim tien miljard euro. De AOW was daarvan een belangrijk onderdeel, maar ook denkt de VVD veel te besparen door de WW-uitkering tot hooguit een jaar te beperken.

Het PVV-programma stak daar mager bij af. Wilders hield het op een bezuiniging van nog geen twee miljard euro.

De andere grote bezuinigingspost wordt de gezondheidszorg en hier is de positie van de PVV niet anders dan bij de sociale zekerheid. Het CDA wil op de zorg rond drie miljard en de VVD net iets meer bezuinigen. De PVV kwam tot een verwaarloosbaar bezuinigingsbedrag. Wilders en zijn fractie maken zich al jaren boos over de in hun ogen verslechterende zorg voor ouderen. Maar bezuinigingen op de zorg zullen de ouderenzorg, waarvan de kosten exploderen, onmogelijk kunnen ontzien.

De PVV zoekt de bezuinigingen vooral in ’linkse hobby’s’: immigratie en ontwikkelingssamenwerking. CDA en VVD zullen wel enkele suggesties van de PVV overnemen. Ontwikkelingssamenwerking zal het met minder moeten doen, de publieke omroep vreest met recht het regeerakkoord en ook de kunsten en de welzijnssector mogen zich voorbereiden op minder subsidies. Wilders zal hier vermoedelijk successen gaan boeken.

Maar daar is slechts een heel klein deel van de benodigde 18 miljard te vinden. Wilders’ successen zullen in het niet vallen bij de enorme draai die hij de komende weken moet maken op sociaal gebied.

Bron: © Trouw 2010